Deze website maakt gebruik van cookies en daarmee vergelijkbare technieken om een optimale gebruikerservaring te bieden. Je kunt je voorkeuren aanpassen.

Deze cookies zorgen ervoor dat de website naar behoren werkt. Deze cookies kunnen niet uitgezet worden.
Deze cookies zorgen ervoor dat we het gebruik van de website kunnen meten en verbeteringen door kunnen voeren.
Deze cookies kunnen geplaatst worden door derde partijen, zoals YouTube of Vimeo.
Deze cookie stellen onze advertentiepartners in staat om doelgerichter informatie te kunnen aanbieden.

Door categorieën uit te zetten, kan het voorkomen dat gerelateerde functionaliteiten binnen de website niet langer correct werken. Het is altijd mogelijk om op een later moment de voorkeuren aan te passen.

Kristel Krijgsman

1969
Geboorteplaats:
Dordrecht, Nederland
Foto door: Dagmar Rijgersberg - Kristel Krijgsman

Foto door: Dagmar Rijgersberg

Kristel Krijgsman

Kristel aan het woord

Van de Indische cultuur heb ik als kind weinig bewust meegekregen. Ik groeide voornamelijk op met mijn Nederlandse grootouders in de buurt en kreeg daardoor een Westerse opvoeding. Toch was er altijd iets wat ik niet kon plaatsen. Een gevoel van anders zijn. Alsof ik tussen twee werelden leefde, zonder volledig bij één van beide te horen.

‘Pas veel later begon ik te begrijpen dat niet alleen verhalen, maar ook pijn wordt doorgegeven.’

In mijn Indische familie gold onuitgesproken de regel: spreken is zilver, zwijgen is goud. Over wat mijn grootouders tijdens de oorlog hadden meegemaakt werd niet gesproken. Pas na hun dood kwamen wij erachter dat ze de Japanse interneringskampen hadden overleefd, maar de gevolgen daarvan verdwenen niet toen de oorlog eindigde. De angst, het verlies, het altijd alert moeten zijn en het wegstoppen van emoties leefden voort. Niet in woorden, maar in gedrag.

Mijn vader groeide op in de schaduw van dat verleden. Ook hij droeg iets mee waarvoor vaak geen taal was. Het trauma van zijn ouders werd onderdeel van zijn leven en daarmee ook van het mijne. Het aanpassen, sterk zijn, niet klagen, emoties inslikken en vooral doorgaan. Wat bedoeld was om te overleven, werd van generatie op generatie doorgegeven.

Kristel Krijgsman

Kristel Krijgsman

‘Als kind voelde ik die stilte, zonder haar te begrijpen.’

Ik zag het zwijgen, de geslotenheid en soms een verdriet dat nooit echt benoemd werd. Vooral bij mijn opa zag ik een droefheid in zijn ogen wanneer Indonesië ter sprake kwam. Alsof er een verhaal achter zat dat te pijnlijk was om te vertellen.

Tijdens mijn eigen therapie werd het intergenerationeel trauma weggewuifd. Echter de drang om dit aspect van mijn leven te onderzoeken werd hierdoor juist sterker. Opeens vielen de puzzelstukjes op hun plaats. Ik begreep beter waarom ik me vaak aanpaste, waarom ik moeite had mijn plek in te nemen en waarom gevoelens soms verborgen bleven.

‘Wat ik jarenlang als persoonlijke eigenschappen zag, bleek ook verbonden te zijn met een familiegeschiedenis die veel verder teruggaat.’

Door mij te verdiepen in mijn familieverhaal ontdekte ik hoe oorlog nog generaties later kan doorwerken. Niet alleen bij degenen die het hebben meegemaakt, maar ook bij hun kinderen en kleinkinderen. Het stille leed reist mee door de tijd. Echter wilde ik juist voor mijn dochter en mijn toekomstige kleinkinderen deze cirkel doorbreken.
Daarom wil ik dit onderwerp bespreekbaar maken. Niet alleen binnen de Indische gemeenschap, maar ook daarbuiten. Omdat ik zie hoeveel mensen worstelen met gevoelens en patronen waarvan de oorsprong vaak verborgen blijft.


Door mijn verhaal te delen, geef ik niet alleen mijn voorouders een stem, maar ook het zwijgen een gezicht. Want juist in wat generaties lang niet werd uitgesproken, schuilt vaak de grootste pijn. Het stille leed verdient erkenning, zodat de doorwerking ervan niet langer onzichtbaar hoeft te blijven.