Nikki Oetomo

1996

Geboorteplaats:: Amersfoort, Nederland

Ikzelf ben geboren in Amersfoort, maar kwam al op 4-jarige leeftijd in Dordrecht, Sterrenburg wonen. Mijn Indische roots lopen via mijn vaderskant. Hij is geboren op Malang, Indonesië; zijn moeder in Surabaya en zijn vader op Java.

Mijn vader kwam in 1983, toen hij 17 jaar was, per vliegtuig naar Nederland, samen met zijn moeder en 5 broers. Ze zijn toen in Groningen gaan wonen. Zijn moeder was al een paar jaar eerder naar Nederland gekomen, om te kijken of ze hier zou kunnen komen wonen na het overlijden van haar man, mijn vaders vader.

‘Het was toen niet veilig meer in Indonesië voor haar en haar kinderen, omdat ze Nederlandse roots hadden. De vader van mijn oma was namelijk geboren in Nederland.’

In de nasleep van een mislukte communistische staatsgreep in 1965 was er een jacht op iedereen die eventuele banden zou kunnen hebben met communisme (bahaya laten). Mijn opa was een generaal in het Indonesische leger en had mijn oma en haar gezin kunnen beschermen tegen de politieke jachten. Onder het regime van president Soeharto (de Nieuwe Orde) betekende afwijken van de norm dat je vogelvrij kon worden verklaard; iedereen die als bedreiging voor de stabiliteit kon worden gezien liep gevaar en de overheid hanteerde het principe van bersih diri (reine persoon) en bersih lingkungan (reine omgeving). Oftewel: bij een verdenking met communistische banden liep iedereen in de familie gevaar.1983, het jaar dat mijn oma met haar kinderen (inclusief mijn vader) naar Nederland kon vliegen, kenmerkt zich door de ‘Petrus’-moorden (Penembakan Misterius - Mysterieuze Schietpartijen).

De studio in het tuinhuisje van mijn vader (ons ouderlijk huis in Dordrecht) waar hij batik maakt.

‘Om de vliegtickets te kunnen betalen, heeft mijn oma een aantal plantages en het ouderlijk huis waar mijn vader opgroeide in Malang verkocht.’

De eerste herinnering die mijn vader aan Nederland heeft is het gevoel van moeten wennen aan het individualisme. Op school in Indonesië had niemand ‘eigen’ boeken en deelde iedereen altijd met klasgenootjes. Toen hij in Nederland kwam en naar school ging, bleek dat geen optie: niemand wilde onderling boeken uitlenen of samen gebruik maken van het lesmateriaal. Je moest alles voor jezelf aanschaffen.

Mijn vader maakt zelf Batik kunst. Hij bekleedt grote doeken die dan als schilderijen kunnen worden opgehangen. Ik vind het heel leuk dat hij zo creatief is met een eeuwenoude Indonesische textielkunst, en dat wij op die manier heel persoonlijke kunst hebben die bij onze achtergrond aansluit.

Batik van Nikki's vader

‘De Indische gemeenschap zoals ik die ken is warm en hartelijk. Er wordt heel lekker gekookt en gegeten, en veel gelachen.’

Het is ook een cultuur van 'zwijgen' over moeilijkere aspecten van het leven. Dat is anders dan bijvoorbeeld (in het algemeen genomen) in de Nederlandse cultuur, waar meer 'open' wordt gepraat. Naar mijn ervaring zal in de Indische gemeenschap ook niet snel 'nee' worden gezegd op een uitnodiging of open vraag, het is gebruikelijk om gasten/vreemden/vrienden het naar de zin te maken. Dat vind ik een mooie eigenschap!

Hoewel mijn broers en ik niet echt verbonden zijn nog met de Indische gemeenschap in Dordrecht, vinden we het wel belangrijk en zouden we die connecties die mijn vader wel heeft, meer willen opzoeken. Daarom doen we graag mee aan dit project.

Ikzelf (5 jaar) en mijn oudste broertje (Joey Oetomo, 3 jaar) toen we net in ons ouderlijk huis in Dordrecht (sterrenburg) waren komen wonen.

Wil je ook je verhaal delen?