Zoeken

Uw zoekacties: Hoogheemraadschap van de Zwijndrechtse Waard
x728 Hoogheemraadschap van de Zwijndrechtse Waard
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

728 Hoogheemraadschap van de Zwijndrechtse Waard
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

 
 
Aanwijzingen voor de gebruiker
Openbaarheidsbeperkingen
Beperkingen aan het gebruik
Andere toegangen
Aanvraaginstructie
Citeerinstructie
Inleiding
1. Oude archieven van het hoogheemraadschap van de Zwijndrechtsche Waard
2. Oud archief van het dijksbestuur van de Zwijndrechtsche Waard
3. Oud archief der gezamenlijke polderbesturen aan de Develzijde van de Zwijndrechtsche Waard
728 Hoogheemraadschap van de Zwijndrechtse Waard
Inleiding
3. Oud archief der gezamenlijke polderbesturen aan de Develzijde van de Zwijndrechtsche Waard
De Zwijndrechtsche waard was, zooals gezegd, van ouds verdeeld in Waalzijde en Develzijde, welke ieder op een eigen boezem uitwaterden, eene eigene rekening en een eigen omslag en aanvankelijk ook een eigen waarsman hadden.
De vier polders aan de Develzijde, namelijk Zwijndrecht, De Lint, Heer-Oudelandsambacht en Kijfhoek, maalden hun overtollig water door molens in den boezem de Devel, eene afgesloten voormalige rivier, welke nog slechts door de Develsluis in gemeenschap stond met het open water, namelijk met de Oude Maas. De zoogenaamde bovenmolen maalde het water uit de Devel in de Oude Maas.
Het gemeenschappelijk belang der vier polders bij het beheer van den boezem leidde niet tot het instellen van een bestuurscollege hierover. De administratie werd verdeeld. De Develsluis stond als afzonderlijk financieel object onder beheer van dijkgraaf en hoogheemraden, terwijl de vraag, wie het beheer over den boezem zelve had, in verschillende tijden verschillend werd beantwoord. Meestentijds zorgden de verschillende polderbesturen voor hunne respectieve boezemkaden, doch hield het bestuur van den Zwijndrechtschen waard den boezem schoon.
De bovenmolen stond onder gemeenschappelijk beheer der vier belanghebbende polders, welke dit beheer, tot 1854 door hun polderschouten, bij beurten uitoefenden. Tusschen 1838 en 1840 kwam het aantal om beurten beheerende besturen op zes, doordat sinds 1839 Meerdervoort (onderdeel van den Zwijndrechtschen polder) en sinds 1840 De Groote Lint (onderdeel van den polder De Lint) een eigen beheersjaar kregen.
Bij artikel 169 van het reglement voor het hoogheemraadschap de Zwijndrechtsche waard, afgekondigd 31 December 1861, werd het beheer van den bovenmolen opgedragen aan dijkgraaf en hoogheemraden. 10 Mei 1862 besloten de polderbesturen het bestuur van den bovenmolen te ontbinden (hetwelk wettelijk echter reeds 8 Januari te voren had opgehouden te bestaan) en het archief ter beschikking van het bestuur van den Zwijndrechtschen waard te stellen.
Tot zover in 1913 mijn ambtsvoorganger Van Rheineck Leyssius.
In het kader van de na de stormramp van 1953 ondernomen centralisatie van het dijkbeheer in het deltagebied is het hoogheemraadschap van de Zwijndrechtsche Waard bij besluit van de Provinciale Staten van Zuid-Holland van 6 april 1954, no. VI A opgeheven. Met ingang van 1 februari 1955 is het gebied opgenomen in het waterschap De Dijkring IJsselmonde.
Toen de nieuwe administratie geen gebruik meer behoefde te maken van stukken van de opgeheven instelling was een aanvulling van de in 1913 door Van Rheineck Leyssius in de Verslagen omtrent 's Rijks Oude Archieven (1913, bijlage XVI blz. 328-368) gepubliceerde inventaris noodzakelijk. Daarbij bleek allereerst dat in 1913 vele stukken van voor 1862 niet in de inventaris waren opgenomen en vervolgens dat het nu afgesloten archief zich niet liet passen in de door Van Rheineck Leyssius opgezette indeling. Een geheel nieuwe inventarisatie is daarom tot stand gebracht door de hoofdcommies ter archief-inspectie J.H. Streefland.
Dat daarbij nauwelijks enige historisch gegroeide archiefstructuur te eerbiedigen viel zal vanzelf spreken voor wie enige voorstelling heeft van de wijze waarop archieven als deze eeuwenlang zijn gevormd en bewaard.
De archieven van de in de Zwijndrechtsche Waard gelegen polders (afwateringsgemeenschappen), die in 1954 zijn gecombineerd tot Waalpolder en Develpolder zijn in 1965 in afzonderlijke inventarissen beschreven door respectievelijk J.H. Streefland en P.P. Duinker.
In de hierachtervolgende inventaris zijn beschreven de navolgende archieven:
I. Het archief van het hoogheemraadschap van de Zwijndrechtsche Waard tot 1955.
II. Het archief van de gemene ambachtsheren van de Zwijndrechtsche Waard tot 1840.
III. Het archief van de gezamenlijke polderbesturen aan de Develzijde tot 1862.
IV. Het archief van de commissie tot taxatie der hoefslagen van de dijken in het eiland IJsselmonde van 1810-1820.
Voor de waterstaatkundige beschrijving moge hier verwezen worden naar Deel VI, afd. II van "De waterkeeringen, waterschappen en polders van Zuid-Holland" door Jhr. L.F. Teixeira de Mattos ('s-Gravenhage 1920). Een populaire, maar zeer verantwoorde geschiedenis van de Zwijndrechtsche Waard danken wij aan F. Jorissen (Het hoogheemraadschap van de Zwijndrechtsche Waard, februari 1331-februari 1955. Hendrik-Ido-Ambacht 1955).
De achter deze inventaris gepubliceerde verzameling van alle acta van het dijkbestuur in 1568 kan een inzicht verschaffen in de wijze waarop het functioneerde toen de Middeleeuwen ten platte lande van Zuid-Holland op hun einde liepen.
Van der Gouw.
Kenmerken
Datering:
1333 - 1954
Auteur:
J.H. Streefland (1970)
Titel inventaris:
Hoogheemraadschap van de Zwijndrechtse Waard
Licentie:
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS
Sluit het Verborgen Museum