Keurboek

Tijdens het opruimen van de boekenkast ontdek je achter wat boeken een verloren gewaande pocket. Stof bedekt de kleurige cover, door opgedroogde lijm liggen alle pagina’s los, vergeeld en bros. Het ruikt zurig en muf. In minder dan 50 jaar is het bijna geheel vergaan.

Dan dit imposante boekwerk. Bijna 500 jaar geleden is het gemaakt en nog steeds weerstaat het de tand des tijds. Het is al die eeuwen in het bezit van de gemeente Dordrecht, want dit is een keurboek, een naslagwerk waarin alle geldende wetten met de hand opgetekend werden.

De maatschappij is sinds het jaar dat dit wetboek is samengesteld, 1525, flink veranderd. Toch zijn sommige elementen hetzelfde gebleven. Wetgeving werd tweeledig geregeld. Er zijn wetgevende besluiten op landelijk niveau die voor alle steden gelden. Op lokaal niveau is de wetgeving per stad geregeld, zoals we nu nog gemeentelijke verordeningen kennen. Dit keurboek, een synoniem voor wetboek, bevat beide wetgevingen. Het was het enige officiële exemplaar in de stad.

De uitvoering is meer dan degelijk te noemen: de omslag is gemaakt van hout bekleed met leer, vastgelijmd aan de binnenkant. In de cover is een patroon gestanst. De bundel papier wordt op zijn plek gehouden door een binnenrug van perkament. Het papier, hoewel een van de kwetsbaarste elementen, ziet er verrassend fris uit. De randen zijn verkleurd, maar de teksten lijken gisteren geschreven. Alle werklui, de klerk, de boekbinder, de leerbewerker, hebben vakwerk geleverd.

Het frisse uiterlijk en de perfecte bewaarcondities van tegenwoordig (verpakking in zuurvrije omslag en opslag in klimaatdepot) kunnen de ouderdom van dit middeleeuwse werk toch niet helemaal verhullen. De kaft is versleten, het leer beschadigd en aan de binnenkant heeft houtworm zich een uitgebreid gangenstelsel in de achterkaft gegeten. Maar dat is niet verwonderlijk bij zo’n eeuwenoud boek.

Lisa Traarbach

 

Sluit het Verborgen Museum